Ilocano news: Panangpakan kadagiti maladaga ken ubbing tapno dumakkelda a nasayaat

SIUDAD TI VIGAN, Ilocos Sur, Abril 11 (PIA) – Importante unay iti husto a panagdakkel ti panangpakan kadagiti maladaga ken ubbing. Daytoy ti kampania ti Ilocos Sur Nutrition Committee ken ti National Nutrition Council iti pannakaangay ti panagsanay tapno maipatungapal daytoy programa iti probinsia itay Marso.

Adda 752 nga agindeg a naggapu ti 188 a barangay ti nagsanay. Dagitoy ket dagiti barangay nutrition scholars, barangay kagawad, barangay chairman iti salun-at, ken dagiti lideres nga inna. Impakaammo daytoy ni Edith Castillo, the hepe ti provincial nutrition center.

Maibasar ti panagsanay, kuna ni Castillo, iti inaramid ti WHO ken UNICEF. Daytoy ti mangbiag ti atension ti sangalubungan kadagiti aramid ken ugali iti panagpakan kadagiti maladaga ken ubbing. Addaan ti epekto daytoy a panagpakan iti nutrisionda ken ti panagdakkel, salun-at ken panagbiagda.

Ti nangiduron kadaytoy a programa ket ti rekomendasion a mangsalluad, mangipromot, ken mangsuporta iti panagpasuso iti innem a bulan. Kasta met ti pannakaited ti natalged ken umno a makan bayat a mapaspasusuo ti ubing inggana iti duwa a tawen ken ad-adu pay.

Kuna pay ni Castillo a ti panagsanay ket maipanggep ti ‘basic counselling’ wenno panagpatigmaan. Daytoy ti mangtulong kadakuada a mangted ti suporta ken panangpatibker kadagiti inna tapno pakanenda dagiti annakda maibasar iti 10 nutritional guidelines for Filipinos, wenno dagiti 10 a pagannurutan iti nutrision dagiti Filipino.

Maibilang kadagitoy a pagannurutan ti nutrision ket ti pannangan ti sabasabali a makan iti inaldaw tapno maala dagiti kasapulan a nutrision ti bagi. Pannangan iti ad-adu a nateng ken prutas iti inaldaw a pakaalaan ti masapul a bitamina, minerals, ken ‘fiber’. Dagitoy ti mang-regulate kadagiti proseso ti bagi. Pannangan ti ikan, karne nga awan tabana, poultry, itlog, bukbukel ken nuts para ti inaldaw a panagdakkel ken pannakatarimaan dagiti tissues.

Pangipauneg nga inaldaw ti calcium ken dagiti nabaknang ti kastoy kas dagiti babassit nga ikan, kappo, para ti nasalun-at a ngipen ken tulang. Kasta met ti natalged a makan ken danum tapno maawan ti panagtakki ken dadduma a sakit a maala ti narugitan a danum ken makan.

Panagusar ti asin nga addaan ti iodine wenno tay kunada nga ‘iodized salt’ tapno malisian dagiti sakit gapu ti kinaawan ti iodine iti bagi. Panangpabassit ti panagipauneg iti asin, naprito, nataba, naasukar a makan tapno malissian dagiti sakit ti puso.

Pannakagun-od ti normal a dagsen babaen ti umno a pannangan ken husto a pisikal nga aktibidades tapno malisian ti kinalukmeg ken mapagtalinaed ti napintas a salun-at.

Ket tapno malissian dagiti makunkuna a sakit gapu ti saan a napintas nga estilo ti panagbiag, panagbalin nga aktibo pisikal, panagpili ti umno a makan, panangmanehar ti stress, pananglisi ti alcohol, ken saan a panagsigarilio. (MCA/ICR/PIA1 Ilocos Sur)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s